kleitablet

Schermen is een vechtsport met een lange geschiedenis. Duizenden jaren geleden werd het schermen reeds als sport beoefend in Egypte. In het graf van Farao Ramses III, 1190 voor het begin van onze jaartelling, zijn kleitabletten gevonden, waarop afbeeldingen staan van een schermwedstrijd tussen Perzen, Assyriërs en Egyptenaren. Er wordt geschermd met floretten en de schermers dragen maskers. De oude Grieken kenden vaste regels met betrekking tot het degenschermen. Van de Romeinen weten we dat gladiatoren in de arena's strijd leverden met zwaarden en degens.

gladiatoren

De Germanen werden door de Romeinen geroemd om hun behendigheid in het hanteren van wapens. Geen wonder eigenlijk als je bedenkt dat bij de Germanen het zwaard ook gebruikt werd, om geschillen uit te vechten, bij wijze van godsgericht.

In onze riddertijd werd er geschermd met grote tweesnijdende slagzwaarden. Deze werden met twee handen gehanteerd, waar veel kracht voor nodig was.

 

Philips de Schone trachtte in 1303 tevergeefs de duels te verbieden. Het duel werd ook in latere eeuwen meerdere malen, op straffe des doods, verboden.

rapier & dague

In de dertiende eeuw werden beledigingen door edellieden gewroken door het aangaan van een duel op leven en dood en dat is natuurlijk geen sport te noemen. Men moest zich destijds wel eerste bekwamen bij een schermmeester in het juiste gebruik van de rapier.

 

Rapieren zijn lichtere wapens die in één hand vastgehouden kunnen worden. Dat gaf de mogelijkheid om in de andere hand een kleiner wapen te hebben, een dague.

musket

Door het gebruik van het buskruit in de 14e eeuw kwam het zwaard als aanvalswapen op de tweede plaats. Het slagzwaard maakte daardoor eerst plaats voor het rapier en later voor de veel lichtere degen. Dit was de reden dat het schermen zich technisch ontwikkelde. Doordat de slagkracht van de kogel het dragen van een harnas overbodig maakte, kon men zich op het slagveld beter bewegen. Ook kon er bij nat en vochtig weer niet worden geschoten. Een musket, die door een musketier gedragen werd, kon maar een of twee keer worden afgeschoten omdat hij anders te heet werd. Een musketier ontleende zijn naam aan de musket, maar werd bekend door het rapier waarmee hij schermde

standbeeld DᅰArtagnan

D'Artagnan

D'Artagnan, de held uit de roman De drie musketiers van Alexandre Dumas, is op 25 juni 1673 gesneuveld bij de belegering van Maastricht door de Fransen onder leiding van Koning Lodewijk XIV. Hij is gevallen bij de Tongerse kat (scherpe hoek in de stadsmuur in het Aldenhofpark bij de berenkuil) waar een groot standbeeld voor hem is opgericht. D'Artagnan is in Maastricht begraven (in een nog niet ontdekt massagraf) in aanwezigheid van de koning die erg bedroefd was om de dood van zijn gewaardeerde musketier: "D'Artagnan et la gloire ont le même cercueil" (D'Artagnan en de glorie liggen in dezelfde kist).

edel spel

Edel spel

Het schermen werd tijdens de Renaissance meer een "edel spel" met vaste regels. In Italië werd de edele kunst van het schermen, "scherma" genoemd, afgeleid van het Germaanse "schirmen". De Italiaanse meesters waren de eersten die moderne handleidingen schreven over deze ridderlijke kunst die in Frankrijk de naam "edele wetenschap" kreeg. In Frankrijk ontstond ook, onder koninklijk privilege, in 1567 de eerste Academie van Schermmeesters. Deze Academie werd geplaatst onder bescherming van de patroon van de schermkunst St. Michael.

 

In die tijd, eind 1500, werd ook de uitval uitgevonden door o.a. de Italianen Capo Ferro, Gianti en anderen. Ook werd in die tijd een begin gemaakt met vastleggen van de posities van de gewapende hand, door de Italiaan Camillo Agrippa. Deze kwamen ongeveer overeen met onze weringen "een, twee, drie en vier". Agrippa was ook een voorstander voor het steken in plaats van houwen met het scherp van het wapen, zoals dat met de rapier nog altijd veel werd gedaan.

 
maskers

Echte schermsport: een kunst, een wetenschap!

De echte schermsport kwam er pas omstreeks 1550, toen men elkaars krachten ging meten in wedstrijden zonder de bedoeling elkaar te doden of te verwonden. Spanje, Frankrijk en Italië ontwikkelden elk hun eigen schermstijl.

 

In het midden van de 18e eeuw wordt het masker opnieuw uitgevonden door de Franse schermmeester La Boussiere. Zijn zoon was de leidende figuur van een groep meesters die uiteindelijk de posities en de terminologie vastlegden van de floretweringen "vijf, zes, zeven en acht". De Fransman Danet legde, in die zelfde eeuw, de basis voor het floretschermen van de 19e en de 20e eeuw. Nederland leerde de Franse school kennen toen ons land door Napoleon bezet was.

 

Na de bevrijding maakte de schermkunst grote bloei door in het Nederlandse leger. Er zijn toen ook veel schermverenigingen ontstaan in militaire kazernes. Militairen in het Nederlandse leger moesten namelijk allen één verdedigingssport beoefenen en konden kiezen tussen judo, boksen of schermen. De Franse termen werden echter slecht uitgesproken en de regels anders gehanteerd en zo ontstond de Nederlandse variant, oftewel de Hollandse methode.

 

De Hollandse methode bestond er, onder andere, uit dat beide tegenstanders elk vier aardappels kregen (kan het Hollandser??). Een aardappel werd op het hoofd bevestigd, een op de buik en twee aan de zijkanten van de romp. Om de beurt mocht men aanvallen, met daarbij als bedoeling dat de aardappels met één enkele stoot in tweeën werden gespleten.

In 1890 werd er in café Brinkman te Haarlem de eerste Nederlandse SchermBond opgericht, de N.S.B. In 1908 werd de oprichting van de Koninklijke Nederlandse Amateur SchermBond een feit (de K.N.A.S.B.). Tegenwoordig luidt de naam van deze bond de Koninklijke Nederlandse Algemene Schermbond, oftewel K.N.A.S.

 

Uit de, van oorsprong militaire schermverenigingen, ontstonden namelijk ook verenigingen voor niet-militairen. In het begin mochten deze niet-militairen (of 'burgers') lid worden van de militaire verenigingen, maar na verloop van tijd mochten ze niet meer in de kazerne's hun sport beoefenen. Er werd uitgeweken naar sportcomplexen en sporthallen. Zo ook in Roermond: de oprichting van de schermvereniging ELAN vond plaats in de Ernst Casimir Kazerne (het huidige Outlet Centre!!) in 1959.

 

S.V. ELAN was een feit!

Tijdens het 50-jarig jubileumjaar hield SV Elan een roadshow naar de omliggende steden met een schermvereniging. De roadshow begon in Roermond en bezocht ook nog de omliggende steden met een schermvereniging. In Venlo, Heerlen, Veldhoven, Maaseik en Maastricht werden samen met de lokale scherers demonstaties gegeven op de 14 meter lange loper op de oplegger van een klassieke Mack truck.

naar boven

naar boven

Schermvereniging Elan
SV Elan, thuispagina
Scherm historie
Schermen, uitleg
Scherm clinics
Club-info SV Elan
Club-info SV Elan
Links vanuit het schermen in Roermond
Contact met SV Elan